Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΒΙΩΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΚΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΠΛΩΤΙΝΟ

Του Μιχαλόπουλου Αθανάσιου

Στη φιλοσοφία του Πλωτίνου, η έννοια της έκστασης αποτελεί το αποκορύφωμα της πνευματικής ανάβασης της ψυχής και την τελική της ένωση με το Εν (το Απόλυτο, το Αγαθό). Στην προκείμενη περίπτωση τίθεται το ζήτημα εάν στην κατάσταση αυτή βιώνεται κάποια άμεση μορφή γνώσης, ένα ζήτημα πολύ σημαντικό για την κατανόηση της νεοπλατωνικής γνωσιολογίας και μυστικιστικής εμπειρίας. Θα διεξαχθεί μια κριτική θεώρηση σχετικά με το αν συναντάμε στην πλωτινική έκσταση κάποια μορφή άμεσης γνώσης (ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΜΕΣΗ ΓΝΩΣΗ). Η έκσταση δεν αποτελεί "γνώση" με την παραδοσιακή, νοητική έννοια του όρου, αλλά μια κατάσταση υπέρβασης της γνώσης, μια άμεση "βιωματική παρουσία" που καταργεί τη δυαδικότητα υποκειμένου και αντικειμένου.

Η υπέρβαση της νοητικής γνώσης

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΜΕΣΗ ΓΝΩΣΗ

 

Του Μιχαλόπουλου Αθανάσιου

Η άμεση γνώση στη φιλοσοφία αναφέρεται στην επίγνωση ενός αντικειμένου, μιας αλήθειας ή μιας κατάστασης χωρίς τη διαμεσολάβηση λογικών συλλογισμών, αποδείξεων ή ενδιάμεσων εννοιών. Είναι η γνώση που προσλαμβάνεται «με την πρώτη ματιά», ως κάτι αυτοφανές και δεδομένο. Αυτό το είδος γνώσης εμφανίζεται συνήθως ως ξαφνική αποκάλυψη χωρίς να έχει προηγηθεί δήθεν κάποια διαλεκτική εσωτερική διεργασία. 

Βασικά Χαρακτηριστικά της Άμεσης Γνώσης

ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΔΟΓΜΑΤΙΚΟ ΥΛΙΣΜΟ

 

Του Μιχαλόπουλου Αθανάσιου

Η θέση ότι «ο νους είναι δημιούργημα του υλικού οργανισμού» (υλισμός/ αναδυόμενος φυσικαλισμός) έχει δεχθεί ισχυρή κριτική από διάφορες φιλοσοφικές παραδόσεις. Παρατίθενται παρακάτω συστηματικά επιχειρήματα εναντίον της, ομαδοποιημένα, με έμφαση σε κλασικές και ηπειρωτικές προσεγγίσεις που συναντούν συχνά το ενδιαφέρον κάθε αναζητητή.

Το επιχείρημα της νοητικής εγκυρότητας (Frege – Husserl – Gödel)

Αν ο νους είναι προϊόν βιολογικών αιτίων, τότε οι σκέψεις μας εξηγούνται αιτιακά, όχι λογικά.Όμως η λογική εγκυρότητα (π.χ. αν Α τότε Β) δεν ανάγεται σε νευρωνικές αιτίες.Η αλήθεια ενός συλλογισμού δεν εξαρτάται από τη φυσιολογία του εγκεφάλου. Άρα, ο νους δεν μπορεί να εξαντλείται σε οργανικές διεργασίες, γιατί η λογική υπερβαίνει την αιτιότητα.